Anasayfa

Diyabet kongrelerinin vizyonu deðiþiyor

 Kongre Genel Sekreteri ve Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Ýç Hastalýklarý Anabilim Dalý Öðretim Üyesi Profesör Dr. Ýlhan Yetkin, Ýstanbul Üniversitesi Týp Fakültesi Ýç Hastalýklarý Anabilim Dalý Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalýklarý Bilim Dalý Öðretim Üyesi ve Türkiye Diyabet Vakfý Baþkaný Prof. Dr. Temel Yýlmaz ve Harvard Üniversitesi Genetik ve Kompleks Hastalýklar Bölümü Baþkaný Prof. Dr. Gökhan Hotamýþlýgil kongre çerçevesinde düzenlenen basýn toplantýsýnda habercilerin sorularýný yanýtladýlar.

45. Ulusal Diyabet Kongresi yarattýðý farklýlýk açýsýndan diyabet kongreleri için yeni bir açýlýmýn da baþlangýcý olduðunu söyleyen Kongre Dönem Koordinatörü ve Türkiye Diyabet Vakfý Baþkaný Prof. Dr. M. Temel Yýlmaz, kongre genel profiline bakýldýðýnda pek çok ilki bir arada toplamasý açýsýndan ayrý bir önem taþýdýðýný söyledi.

Prof. Dr. Yýlmaz, T.C. Saðlýk Bakanlýðý’nýn resmi olarak ilk kez bu kongreye katýldýðýný belirterek, Saðlýk Bakanlýðý’nýn Sivil Toplum Örgütleri ile çok daha aktif olarak çalýþmalar yürüttüðünü ve bu yaklaþýmla birlikte birçok yeni toplumsal projenin hayata geçirildiðini hatýrlattý.

Ýlaç Endüstrisi’nin de diyabet bakým kalitesine bakýþ açýsýnýn deðiþtiðini söyleyen Prof. Dr. Yýlmaz, “Eskiden daha çok ticari projeler üretilirken, þimdi ulusal ölçekli projeler üretiliyor. Bu projelerin önemi de resmi olarak Saðlýk Bakanlýðý’na baþvurup onay alýnmýþ olmasý. Saðlýk Bakanlýðý da bu projeleri baþýndan itibaren sürekli olarak kontrol edip denetliyor” diye konuþtu.

Diyabet konusunda eðitimin son derece önemli olduðunu söyleyen Prof. Dr. Ýlhan Yetkin, ülkemizde mezuniyet öncesi eðitimin üniversiteler bünyesinde birbirine yakýn standartlarda gitmesine raðmen, mezuniyet sonrasý eðitim konusunda devletin hiçbir katkýsýnýn olmadýðýnýn bilindiðini söyledi. Prof. Yetkin, Türkiye Diyabet Vakfý, Türk Diabet Cemiyeti, Diyabet Hemþireleri Derneði ve Diyetisyenler Derneði’nin bu konunda çok önemli çalýþmalar yürüttüklerini hatýrlattý.

Prof. Dr. Ýlhan Yetkin konuþmasýnda, 45. Ulusal Diyabet Kongresi kapsamýnda  Saðlýk Bakanlýðý’nca onaylanmýþ projelere ayrýlan stantlarla ilgili de þu bilgileri aktardý;

“Bakanlýðýn onayý ve desteðini almýþ ya da bilgisi dahilinde yürütülmesi uygun görülmüþ olan diyabet konusunda toplumu bilinçlendirmek, farkýndalýk oluþturmak, diyabetin tedavi izlem programlarýný geliþtirmek, diyabet alanýnda görev yapan saðlýk ekibi ve diyabetli hastalara yönelik eðitim programlarý geliþtirmek, diyabetin prevansiyonu ve ülke çapýnda komplikasyonlarýný önlemeye yönelik stratejiler geliþtirmek üzere hazýrlanmýþ ulusal ölçekli projeleri teþvik amacýyla ücretsiz olarak 6 metrekarelik stant alaný tahsis edildi. Bu özelliklerdeki 6 proje; Türkiye Diyabet Kontrol Projesi, DiyabetTýr, 10 Adým, Ulusal Ýnsülin Eðitim Programý, Diyagram ve Diyabet 2020 ile ilgili bilgiler kendileri için ayrýlan stand alanlarýnda aktarýldý.”

Konuþmasýnda Diabet 2020 Projesi’ne çok büyük önem verdiklerini söyleyen Prof. Dr. Yýlmaz, “Bu proje, Dünya Saðlýk Örgütü (DSÖ), Uluslararasý Diyabet Federasyonu ve Saðlýk Bakanlýðý’nýn ortak olarak onay verip logosunu kullanma izni vermesi açýsýndan önem taþýyor. Bu projeyle, belirlenmiþ 10 ayrý baþlýk altýnda Türkiye’de diyabetle ilgili olan herkesin iþin içine girmesi, düþüncelerini belirterek katkýda bulunmalarýnýn saðlanmasý amaçlanýyor. Diabet 2020 Projesi kapsamýnda alýnan bu görüþ ve öneriler DSÖ ve IDF’e sunularak diyabet açýsýndan Türkiye için düþünce platformunun oluþturulmasý saðlanacak.” diye konuþtu.

Diyabet hýzla yayýlýyor

Diyabetin, ülkemizde 6 milyondan fazla insanýn ciddi saðlýk sorunu olduðunu hatýrlatan Prof. Dr. Temel Yýlmaz, hayatýn her döneminde ortaya çýkmasý ve hayat boyu sürmesi nedeniyle toplumun her kesiminden geniþ kitlelerin saðlýðýný ve hayat kalitesini doðrudan etkilediðini söyledi. Prof. Yýlmaz’ýn verdiði bilgilere göre, Dünya Saðlýk Örgütü’nün son istatistikleri, 2000 yýlýnda dünyada 171 milyon diyabet hastasýnýn var olduðunu ve 2030 yýlýnda bu rakamýn 366 milyona çýkacaðýný öngörüyor.

“Dünya Saðlýk Örgütü ile birlikte Türkiye çapýnda yapýlmýþ olan bir çalýþmanýn sonuçlarý 2000 yýlý nüfusuna yansýtýldýðýnda, Türkiye’de 3,2 milyon diyabetli hasta olduðunu düþündürmektedir” diyen Prof. Yýlmaz, sözlerine þöyle devam etti:

“Her üç hasta hastalýðýnýn farkýnda olmadýðýndan henüz tespit edilmemiþtir. Yaklaþýk 2.8 milyon kiþi ise diyabet geliþme riski normale göre yüksek olan  gizli þeker hastalarýdýr. Sonuç olarak diyabet, ülkemizde yaklaþýk % 7’lik bir grubu çok yakýndan ilgilendirmektedir. XXI. yüzyýlda yeni teknoloji ve çalýþma koþullarýnýn toplumun gündeme getirdiði yeni saðlýksýz yaþam modelinden kaynaklanan diyabet bir salgýn olarak tüm istatistiki tahminleri alt üst edecek derecede tüm ülkelerde hýzlý bir artýþ ve yayýlma göstermektedir. Diyabetle mücadele açýsýndan Birleþmiþ Milletler’in diyabetin önemli bir saðlýk sorunu oluðunun altý çizilerek, kendi tarihinde 3. kez bir hastalýkla iliþkili olarak uluslararasý saðlýk otoritelerinin global anlamda iþ birliði yaparak mücadele etmesi gerektiðine iliþkin bir karar aldý. Birleþmiþ Milletler Tüberküloz ve AIDS’ten farklý olarak diyabet gibi bulaþýcý olmayan bir hastalýk için alýnan bu mücadele kararý ayrý bir önem taþýyor. Çünkü bulaþýcý olmayan ama salgýn bir hastalýktan bahsediliyor.”

“Diyabetle mücadele, saðlýksýz hayat modeliyle mücadeledir”

“Diyabetle mücadele”nin  bir anlamda 21. Yüzyýlýn bizim gündemimize getirdiði saðlýksýz yeni hayat modeliyle mücadele anlamýna geldiðinin altýný çizen Prof. Dr. Yýlmaz, ülkemizde bu anlamda halen çözüm bekleyen sorunlar ve çözüm önerilerine iliþkin þunlarý anlattý: “18 yaþ altý tüm diyabetli çocuklara bir bürokrasi olmaksýzýn kayýtsýz þartsýz insülin verilmeli. Þu anda veriliyor ama çok uzun bir bürokrasisi var. Ýnsülin kullanan çocuklarýn özel bir statüsü var, bunlar günde 4 kez 5 kez insülin iðnesi oluyor, kan þekerini ölçüyor, bir çok yemeði yiyemiyor, spor yapmalý, egzersiz yapmalý, özel beslenme saatleri olmalý. Bunlara öncelikli olarak iþ imkanýnýn saðlanmasý gerekli. Ýþ baþvurularýnda diyabetli olduðunu öðrenince örtülü bir takým engeller oluyor. Resmi ve özel kurumlardaki bürokrotik iþlemlerde insülin kullanan veya yaþlý diyabetlilere öncelik saðlanmalý. 5 milyon çocuðu biz kendi elimizle kantinlerde fast food kültürüne alýþtýrýyoruz. Okula gidene kadar bu yiyecekleri tanýmayan çocuklar zamanla adeta baðýmlýsý oluyor. Bizim de bu alanda yürüttüðümüz çalýþmalarýmýz var.”

Yaðlar gizemini koruyor

Bugüne kadar diyabet ve insülin konusundaki bilimsel çalýþmalarda vücuttaki þeker üzerinde yoðunlaþýldýðýný söyleyen Harvard Üniversitesi Genetik ve Kompleks Hastalýklar Bölümü Baþkaný Prof. Dr. Gökhan Hotamýþlýgil, diyabetli hastalarda önce kandaki yaðlarýn yüksekliði  keþfedilmiþ olsaydý, diyabet insülin eksikliðine baðlý bir yað metabolizma bozukluðu hastalýðý olarak tanýmlanýrdý diye konuþtu. Araþtýrmalar sürdükçe yaðlarýn ne derece heyecan verici moleküller olduðunun ortaya çýktýðýný belirten Prof. Hotamýþlýgil yaptýklarý çalýþmalara iliþkin bilgi aktardý.